Gumii Paarlaamaa Oromoo (GPO)

Oromo Parliamentarians Council (OPC)

 

Baga Nagaan Dhuftan!Welcome to Oromo parliamentarians council!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Home

                                       
  Kaayyoo Gumii Paarlama Oromo

Kayyoo Gumii Parlamaa Oromoo

Seensa

Mootumman Wayyaanee waggoota 16 darban keessa mirga saba Oromoo sarbu irra darbee bakka bu’oon ummatas akka mirga saba isaanf hin falmanee godhee jira. Dhigi ummata keenya wayyaaneen utuu dhngalasa jirtu lubu isaa kan bararu hin dandeenye maqa isaatin mindaa dhigaa ummata keenyan laqamee hin nyanu jeene biyaa ba’uun keenya murtee siiri ta’uu isaa lammiin Oromoo kami iyuu nu hubata jeene abdana.

Paarlamaa keessati mirga saba isaan kabachisun hafee mirga mata isaan iyuu kabachisu kan dadhaban miseensoon parlama marsa 3faa fi marsa 2faa bayeen biyya gadii dhisan baqachuf dirqaman ba’uun isaan ni yaadatama. Miseensoon paarlama kun bara baran biyya baqatan calisani ta’uun fala waan hin taneef Parlama Mootumma Biyyooleesa Oromiyya biyyaa alati dhabfu dirqamanee jira.

Mari dhabilee siyyasaa Oromoo hundan erga adeemsisan  booda rakko ummata Oromoo mootummoota adunya hundaf; Mootummota Gamtomanf; Parlamaa Adunyaf; Parlama Awurophaf; Parlamaa Afrikaf; Congressi Ameerika; Dhabilee mirga dhala namaf falmatan fi Dhabilee adunya marati iyachuf mirga Oromoo bakka hundati argamani himachuf murteefatane gurmoofne jira.

Gumii kana hundeesan tokkoman falamachuf kan nu dirqisisee mirgi Oromoo gutuman gutut sarbamu isaa yamu ta’uu; Ajeechan; Hidhan; torchi godhamu; ukanfamun; biyya ari’atamun; hoji fi barumsa irra dhorkamun; seeran ala adabamun; miga umma sarbamun rawatamee keessa tokko tokko  ibsun barbachisa yoo taee:-

 

1.      Ummata keenyaaf bu’aa buufna jennee parlama Mana Maree Federaalaa fi Naannoo Oromiyaatti filamnu illee kan yaadne bakka gahuu hin dandeenye.

2.      Ummata nu filateef hojjachuu hafneen itti dhihaannee haasofsiifnee rakkoo isaa irraa baruu illee hin dandeenye.

3.      Demokraasiin jira jennee abdii dhaan filmaataatti seennee dorgomnee mohannee barcuma mana marii keessaa qabaannu illee mirgi miseensa parlamaa qabu dhabnee hidhaa, reebichaa fi dararri addaa nurra gahera.

4.      Dhiibbaa nurra gahee fi gahu irraa lubbuu keenyaaf sodaannee biyyaa baanee jirra hatu malee bakka jiruti fi kara dandeeny falmachu murteefae jira.

5.      Baqannee biyyaa baanus bakka jirru irraa ummata nu fileef hojjachuun barbaachisaa waan taheef,

6.      Gochaa Wayyaanee miseensota parlamaa fi ummata irratti raawwattu saaxiluun hawaasa fi mootummoota addunyaa beeksisuun dirqama keenya waan taheef

Nuti kan maqaan keenya armaa gadi jiru Gumii Parlamaa Oromiyaa Baqarra ijaarree jirra.

 

Akeeka Bu’uraa

1.      Gumii Parlamaa Oromiyaa baqa irratti hundeessuun waadaa ummata nu filateef galle kabajun qabsaa’uu,

2.      Ummani Oromoo fi dhabbileen Oromoo qabso adeema jiru bakkan gaafu laga, amanta fi ilaalichan utuu wal hin qodin tokkuma isaan egani fedhi ummataf akka hojetan ummata nu filatee bakka bunee mariachisun Heeri mootumma Oromiyaa, tarsimoo misooma fi hawaasuma qoophesu irrati hojechu;

3.      Dhabbileen Oromoo gaafi ummata keenya bakkan gaafi fedhi ummatichaf dursa keenun wal mariachun akka hojetanf yeeroo yeeroon Organtoota dhabbilee ykn bakka bu'oota isaan waliin  bakka jarsoli fi hayoon Oromoo jiran fi tajabanti akka mari'atan wan murtee siyyassa Oromoo akka waliin murteesan gochuu;

4.      Kommuniti Oromoo, Hayoota Oromoo, Ogeesoota adda adda Oromoo fi jarsool Oromoo  biyya ala jiran waliin mariachun, balinan fi tokkuman qabso bilisuma Oromoo irrati akka hojetan erga ummata isaan dabarsuf;

5.      Hidhamtoota Oromoo hund hanga ba'aanti qamaa adunya hunda irrati argamnee falmachuuf; 

6.       Bakka jiru irraa rakkoo ummata keenyaa hawaasaa fi mootummoota adunyaatti karaa danda’ame hundaan beekisisuun mararfannoo fi furmaata akka argatuuf hojjachuu,

7.      Baqatoota Oromoo Ganfa Afrika fi bakka hundati rakkacha jiran hubanoo adunya argatan mirgi isaan akka egamuf qamoolee adunya fi diaspora Oromoo hundi xiyyeefana akka keenanf iyyachuuf;

8.      Mootummoota Gamtoman, Parlamaa Adunyaa, Parlamaa Awuroppaa, fi Ameerikaa irratti argamuun haala qabatamaa biyya keenya keessa jiru ragaa bahuun beeksisuu,

9.      Mirgi ummata keenyaa akka eegamuuf karaa danda’ame hundaan qabsoo godhuu,

10.  Miseensota keenya biyyatti hafan qunamun akka jabaatanii hojjetan gorsuu fi yaada degersa lachuf, qajeelchuu,

11.  Oromoota Miseensa Parlamaa Federaalaa fi Caaffee Oromiyaa quondam itti fufuu dhaan mala isaan itti qabsoo godhuu qaban irratti yaada kennuu fi gargaaruu,

12.  Miseensota dhaabilee mormitoota biyya keessaa fi ala jiran qunnamuun Wayyaanee irratti qabsoo godhamu bifa qindaawee fi wal quba qabeenyaan akka geggeeffamu irratti hojjachuu,

13.  Lammiilee Oromoo mootummaa Federalaa fi Oromiyaaf hojjatan karaa danda’ameen qunnamuun akka isaan ummata isaaniif hojjatan kakaasuu,

14.  Dhaabota ummatoota cunqurfamoo kan akka Saboota Kibbaa, Gambeella, Beni Shaangul, Affar, Somaalee fi gara biraa wajjin qunnamtii tolfachuun qabsoo farra Wayyaanee irratti akka wal tumsan godhuu,

15.  Shira Wayyaaneen parlamaa keessaa fi alatti hojjatu, kan ummatoota walitti diruun dhiiga dhangalaasu saaxiluu, ummata kakaasuun akka fashalu godhuu,

16.  Ummatni keenya murna hawaasaa adda addaa keessa jiru akka ijaaramee bilisummaaf qabsoo godhu irratti karaa danda’ame hundaa hojjachuu,

17.  Dhaabota Oromoo biyya keessaa fi ala jiran wajjin walitti dhiheenyaan dhimma Oromoo irratti hojjatuu,

18.  Mirgi dhala namaa fi demokraasii akka kabajamuuf qabsoo godhuu,

19.  Heeraa fi seera, caasaa mootummaa bor ijaaramu qopheessuu irratti amma irraa hojii jalqabuu,

20.  Filmaatni walabaa fi haqaa akka geggeeffamuu danda’uuf wanneen barbaachisan amma irraa seera isaa qopheessuu jalqabuu.

 

Kayyoo kun rakko Oromoof furmata barbaduf karoora bayee yamuu, gurmoofne ummata keenya waada gaaleef waada keenya kabajuf jeneti erga wayyaanen rawwachu mana jecha maatii keenya facafnee kan biyya banee. Gumiin parlamaa Oromoo biyya kessati nama 62 kan hundeefame 21/7/1998 ALA Galma parlamaa lakk 52 keessati ture. Wayyaneen akuma haala isaa ilalteen wari wal dorgoman waliin ijaramu hin danda’an kan jedhu galgaluma tokkoti seera baftee gumi kan dhorktee. Miseensoon Parlamaa gummi kana keessa ala b’aan akka deebiyee hunda’uu Keeniyaa, Nayroobiiti Oct/30/2006 murteesan.  Hundeestoon GPO miseensoota parlamaa marsa 3ffaa ta'uun isaa haa ibsmu iyuu malee miseensoon parlamaa marsa 2ffaa qama keenya fi miseensoota keenya. Bitaa Wayyaanee balalefachun biyya gaddi dhissani ABOti makaman qabsoo irra kan jiran Obboo Yonatan Dhibsaa miseensa mana mari federesheni Itiyoopiya, Itigaafatama damee siyyasa OPDO fi Itgaafatama Bulchiinsa fi Haqa Oromiyaa kan turan yamuu ta'aan yeerro jalqabaf seera wayyaane kan tortoree fi gochan wayyaanen ummata ajeesu hidhu, dararu fi samicha wayyaane soqolan kan argsisan. Addee Almaz Makkoo angoo olana hanga sadarka minsteerati fi Afaan yaa'ii mara marii federeshiini kan turan tayita fi angoon keenameef utuu isaan hin marariin waayyaane balalefachun biyya ba'uun bitaan wayyaane ummata keenyaf diina ta'uu isaa murannoodhan kan ibsaan goota dubarti Oromoo ta'uun kan wayyaane yeelasisan dha. Isaanti fufudhan Miseensoon Parlamaa federala fi caafee nama 8 biyya ba'aan jiru isaan keessa Obbo Israel Gurmeessa, Malase Deyessaa, Yohans Genda, Diribaa Ariqoo, Fotoo Badhan  kkf  Namoon kun kan biyya  ba'aan amanta ummata isaan dhabani utuu hin tanee mirga ummata isaan dhibamu ta'aan ilalu manati banee adunyati iyaana jedhanti. Addee Sara Mamo Miseens Caafee Oromiyaa yamu ama kana ijoole lama qabtani of rakkatan rakko ummata isaan filateef falmachuf jiru.

Amas tanan miseensoon parlamaa marsa 2ffa fi 3ffaa biyya jiratantii fi qaama adunya biirrati bakka bu'aa ummata isaan ta’uudhan sagalee ummata keenya fi iyyata GPO bakka hundti dhiyesun falmacha jiru, gara fula duratis ni falmatu MP murasa teessoo isaan hin argatiin jitus bakka jiran akka nuti dabalaman wamicha dhiyeesinaf. GPOn Heera biyyati fi Heera Oromiyaan ala umman Oromoo ajeefamu, hedhamu, dararamu morimudhan badiin ummata Oromoo irrati dalagamu kun akka jijiramuuf hidhamtoon Oromoo seeran ala murtiin du’aa itti murtaee akka irraa ka’uuf fi waarii ummata Oromoo ajeesani warabeesa nyachisan fi lubuu Oromoo kan baleesi hundi mana murtii adunyati akka dhiyyatan Mana Murti Adunyati himachuuf fi akasumasi Heera fi Seera dhugga Oromoo koree qoopheesuu Miseenssa kabaja GPO ta’uun akka nu oganan Obbo Tashalee Abaraa Pirezdaanti Mana Murtii Olaana Oromiyaa murteesinee jira. Lammi Oromoo hundi Gocha wayyaanee ummata keenya irrati rawwatu mana murti adunyati dhiyeesu raga hunda nu funanudhan kara hunda gumma Oromoo baasuf akka jirtan hirmana keessa gaafana. Oromoo fira dhabee hidhati hafee irrati falmachun qabsoo bilisumma Oromoo dhugoomsuf wal birra dhabachun hoji wal irra qoodatan sochoo’uun ama ta’uu qaba.

Yeroo dhiyoo keeessati GPO rakko baqatoota Oromoo Kenya, Somaliya, Jibuti, Sudan fi Yaman keessa jiran UNHCR fi Qamole dhaabbilee adunya hundati iyyaata fi rakko biyoota baqatoot irran ga’ansi himachuuf koree adda tokko dhabne hojecuuf eglee jira. Dhimmota kana wal qabatee dhaabbileen siyyaasa Oromoo fi dhaabbileen hawwasaa Oromoo raga bayee kana irrati qaban hirmana akka godhan wamich dhiyeesinaf.

GPO sagalee bakka bu’oota ummata Oromooti malee dhaabba siyyassa adda miti, sababi isaa miseensoon GPO miseensoota dhabbilee Oromoo adda adda irra kan waliti dhufandha.  Rakko Oromoo parlamaa keessa ta'aani dubachu dadhaban ama bilisuman qama adunya kami waliin ykn mootumma biyya kami birra deeman waan ummata isaan irra ga'uu iyyachu, himachuu, falmachuu akka danda'anf jedhameeti kan gurman. Kanaafu lammii Oromoo kami iyuu ykn miseensaa dhaabbilee siyyaasaa kami iyuu waliin waan hojeenuf lammii keenya hundi mami tokko malee waan hundan akka nu degertan isaan gaafana.

 

                                                              Copyright ©2008 GPO/OPC Allrights Reserved