Gumii Paarlaamaa Oromoo (GPO)

Oromo Parliamentarians Council (OPC)

 

Baga Nagaan Dhuftan!Welcome to Oromo parliamentarians council!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

              New Page 2 home                         

Nafxanyoon Amhara Tuufii fi jiibinsa isaa Oromoof qaban asi irra argatuu.

Ummani Oromoo fi Dhaabbilee Oromoo Nafxanyoon Amhara yakka duguga Sanyii wagga 130 gutuu Oromoo irrati raawwacha turanfi Oromoo dhifama gafachuun utuu isaan irra jiru. Tuufii fi Jiibinsa Oromoof qaban akka kana gadiiti labsan jiru. Amassi goocha yaakaa durani itti fufuf qoophi akka qaban ibsacha jiru. Oromoo kana caalisee ilaaluu hin qabu. Utuu  yakka nu irra ga'ee madaa keenya obsiine jiru isaan garuu amasi nu baleesuuf qoopha'uun isaani Nafxanya Neo-Menelik waliin yoomi ilee hariroo qabachuun of gowomsuu ta'uu isaa  Oromoo hubachisuu feena.  Dula kana hunda uni irrati banameef dhaabilee Oromoo hundi tokko ta'uun dhaabilee Uumatotaa Cunqurfama Ethiopia waliin ta'uun Konference atatama gochuun murteessa ta'uu isaa gaafii yeeroti. Oromoo waan diini uni irrati yaaduu fi jiibinsa isaan Oromoo qaban akka beektanf, jeequmsa Nafxantoon Neo-Menelikn Moresh Wagane, Samayawi Party, EPRP, ENTC, fi Ginbot7 Oromoo irrati labsan dura dhabachuun dirqama keenya ta'uu isaa Oromoo hunda yaadachisuu feena.

 የአኖሌ ሐውልት ጉዳይ … «አሣ ጎርጓሪ ዘንዶ ያወጣል» እንዳይሆን

Posted on December 28, 2013 | Moresh Amhara

 

 የዝግጅቱ ትኩረትም «የዳግማዊ አፄ ምኒልክ ሠራዊት በአርሲ እናቶች ላይ በፈፀመው የጡት መቁረጥ ግፍ» መታሠቢያ የሆነ ሐውልት ስለመቆሙ ነበር። «ነገርን ከሥሩ ፣ ውኃን ከጥሩ» ይባላልና ለመሆኑ የዚህ አዲስ ሐውልት ባለቤቶች እነማን ናቸው? በሐውልቱስ መቆም ማን ምን ፋይዳ ያገኝበታል? ብሎ መጠየቁ ተገቢ ይሆናል።

ከታሪክ እንደምንገነዘበው ዳግማዊ አፄ ምኒልክ ኢትዮጵያ ካፈራቻቸው ነገሥታት ውስጥ እጅግ ከፍተኛ ታሪካዊ ተግባሮችን ያከናውኑ ከሚባሉት ጥቂቶች መካከል የሚመደቡ ናቸው። የኢትዮጵያን አንድነት በማጠናከር ረገድ ከአፄ አምደጽዮን ወዲህ የተነሡት ትልቁ አገር ገንቢ ናቸው። በዚህ አኳያ የላቀ ድርሻ ያላቸው ምናልባትም ከዚያ በፊት እነ አፄ ካሌብ እና አፄ ኢዛና (አብርሃ) ናቸው። ዘመናዊ ቴክኖሎጂን ወደ ኢትዮጵያ በማስገባት ደረጃ ኮትኩተው ካሣደጓቸው ከዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ የላቀ ስኬት ለማስመዝገብ ብልህነቱም ሆነ መልካም አጋጣሚው ነበራቸው። ከሁሉም በላይ በጥቁር አፍሪቃ ብቻ ሣይሆን በዓለም ደረጃ «ደካማ» የሚባሉ የዓለማችን ዜጎች «ጠንካራ» በሚባሉት ቅኝ ገዢዎች ላይ አንፀባራቂ ድል ማስመዝገብ እንደሚችሉ እርሣቸው የመሩት የዐድዋው ድል ሕያው ምሥክር ነው። ስለዚህ እኒህን ሁሉ ታላላቅ ተግባሮች ባከናወኑ ንጉሠ ነገሥት ላይ ይህ ሁሉ ውርጅብኝ እና ስም ማጉደፍ በእነማን ፣ ለምን ተብሎ እንደሚካሄድ አብጠርጥሮ ማሣወቅ ያስፈልጋል።

ለመሆኑ ዳግማዊ አፄ ምኒልክ ማን ነበሩ? ዳግማዊ አፄ ምኒልክ የሸዋው ንጉሥ የኃይለመለኮት ሣህለሥላሤ እና የወይዘሮ እጅጋየሁ ለማ አድያቦ ልጅ ናቸው። በአባታቸው ወገን ኢትዮጵያን ከቀዳማዊ ምኒልክ ጀምሮ ያስተዳደረው የሰለሞናዊው ሥርወ-መንግሥት ደም ያላቸው ሲሆን እናታቸው ደግሞ ከጉራጌ ነገድ የሚወለዱ ናቸው። በእናታቸውም ሆነ በአባታቸው ወገን ያለው ዝርዝር የትውልድ ሐረጋቸው በደንብ ቢጠና ከሁለት በላይ ከሆኑ ነገዶች ቅይጥ ዘር እንደሚኖራቸው እሙን ነው። በዚህ ጽሑፍ ደረጃ ለማስተላለፍ የሚፈለገው ሃቅ ዳግማዊ አፄ ምኒልክ ቢያንስ ከሁለት የኢትዮጵያ ነገዶች የተገኙ እንጂ የዘመኑ ዘባራቂዎች በሐሰት እንደሚደልዙት «የዐማራ ንጉሠ ነገሥት» አልነበሩም። እርሣቸውም በየትኛውም አጋጣሚ ራሣቸውን በእንደዚህ ዓይነት መጠሪያ ገልፀው አያውቁም።

መቼም ሥልጣኔ ማለት ለሰው ልጅ መልካም ሕይዎት መደላደል የሚያስችሉ ቁሣዊ እና ኅሊናዊ ጉዳዮችን ማሟላት እንደሆነ ይታወቃል። ይህ ማለት በቁሣዊ መልኩ ሲታይ የራቀውን ማቅረብ፣ የከበደውን ማቅለል፣ የተራራቁትን ማቀራረብ፣ ጨለማውን ብርሃን ማድረግ፣ ሙቀቱን ማቀዝቀዝ፣ ቀዝቃዛውን ማሞቅ፣ አድካሚውን ማቃለል፣ የጠበበውን ማስፋት፣ ባንድ ቃል ተፈጥሮን መግራት እና ለሰው ልጅ ሁለንተናዊ ጥቅም ማዋል መገለጫዎቹ ናቸው። በኅሊናዊ መልኩ ደግሞ ክፋትን በደግነት፣ ጠላትነትን በወንድማማችነት፣ ቂምን በይቅርታ፣ ካለፈው መጪውን፣ የኋሊት ከማየት ወደፊት ማትኮርን፣ የሕይዎት መመሪያ ማድረግ ነው። ሠሞኑን ይህችን ዓለም በሞት የተሰናበቱት የቀድሞው የደቡብ አፍሪቃ መሪ ፕሬዘዳንት ኔልሰን ማንዴላ፣ የዓለምን የዜና አውታሮችን ትኩረት የሣቡት እና የዓለማችን ኃያላን መሪዎች በቀብር ሥነ-ሥርዓታቸው ላይ በብዛት ታድመው አድናቆታቸውን ለመግለጽ የተገደዱት፣ በአፓርታይድ አገዛዝ ለ፳፯ ዓመታት በመታሠራቸው አይደለም። ይልቁንስ ለአሣሪዎቻቸው ይቅርታ በማድረግ ራሣቸውን እና አሣሪዎቻቸውንም ጭምር ከኅሊና ተወቃሽነት ነፃ በማውጣታቸው፣ አልፎ ተርፎም ያለፈውን ክፉ ድርጊት ለታሪክ ትተው፣ ለወደፊቷ ደቡብ አፍሪቃ አንድነት ምቹ መሠረት በመጣላቸው ነው። እኒህ ተግባሮቻቸው ኔልሰን ማንዴላን የዘመናችን ታላቅ ሰው አድርገዋቸዋል። በተቃራኒው ግን በኢትዮጵያ ላይ የተጫኑ እና የኢትዮጵያ ታሪካዊ ጠላቶች ጉዳይ አስፈጻሚዎች የሆኑት ዘረኛ የትግሬ-ወያኔዎች የዘመናዊቲቱን ኢትዮጵያ መሥራች ዳግማዊ አፄ ምኒልክን ነጋ ጠባ ያወግዛሉ፣ ሥራዎቻቸውንም ያራክሣሉ። ሻቢያ ፣ የትግሬ-ወያኔ እና የኦሮሞ ነፃነት ግንባር (ኦነግ) ኢትዮጵያውን ለዘመናት ይዘውት እና አስጠብቀውት የኖሩትን አንድነት በመናድ ሕዝቡን አገር-አልባ አድርገውታል። ከዚህም አልፈው ኢትዮጵያዊ ሁሉ ወደፊት ሣይሆን ወደ ኋላ እንዲያይ፣ እንዲሁም እርስ በርሱ ተናክሶ «ኢትዮጵያዊነት» የተሰኘ የዜግነት መታወቂያው እና «ኢትዮጵያ» የተባለችው አገሩ እንዳትኖር የሚያደርግ የልብ ወለድ ታሪክ በሐውልት መልክ አቁመው ትውልዱ እሳት እና ጭድ እንዲሆን እያደረጉት ይገኛሉ።

ሻዕቢያ እና ወያኔ በትጥቅ ትግል ዘመናቸው ኢትዮጵያን ለመበታተን ላቀዱት ዓላማ እውን መሆን፣ በአገሪቱ ካሉት ነገዶች መካከል በቁጥር ከፍተኛ መጠን ያላቸውን ዐማራን እና ኦሮሞን እስከ ወዲያኛው እንዳይገናኙ ማድረግ ተቀዳሚ ተግባራቸው ነበር፣ ዛሬም ነው። ለዚህም ተግባር አስፈፃሚነት «ተስፋዬ ገብረአብ» በመባል የሚታወቀውን በኢትዮጵያ ተወልዶ ያደገውን ግለሰብ፣ የሁለቱ ነገዶች ልጆች ወደፊት ዐይን ለዐይን ሊተያዩ የማይችሉበትን ሥራ እንዲሠራ ወያኔና ሻዕቢያ መመሪያ ሰጡት። ተስፋዬ ገብረአብም በተሰጠው መመሪያ መሠረት «የቡርቃ ዝምታ» የተሰኘ ዳግማዊ አፄ ምኒልክን እና የዐማራን ነገድ በጅምላ የሚያጥላላ ልብ ወለድ መጽሐፍ ጽፎ ከኦሮሞዎቹ በላይ ኦሮሞ ሆኖ ወጣ። «ላለቅስ ሲሻኝ ጢስ ወጋኝ» የሆነላቸው አንዳንድ የኦሮሞ ልሂቃንም «ለካ ይኸን ያህል ተበድለን ኖሯል» በሚል ስሜት ውስጥ በመግባት ዐማራውን የአባታቸው ገዳይ ደመኛ ጠላታቸው አድርገው ያዙት። ይህን ተከትሎም «የኦሮሚያ ክልል» በተሰኘው እና ጥንተ-መሠረቱ የዐማራው፣ የሐዲያው፣ የጉራጌው፣ የከምባታው፣ የሲዳማው ፣ የጋፋቱ ፣ የዳሞቱ፣ የዝዩ፣ ወዘተርፈ አጽመ-ርስት ከነበረው ቦታ ሁሉ ዐማራው በገፍ እና በግፍ እንዲባረር ተደረገ። ልብ ወለዱን መጽሐፍ የኦነግ ነባር ሰዎች ሣይቀሩ ዕውነታኛ ታሪክ ነው ብለው አመኑ። በመሆኑም የኦነግ ወታደራዊ መሪ የነበረው አብረሃም ለታ ስለቡርቃ ዝምታ አስተያየት ሲሰጥ፦ ይህ መጽሐፍ በኦሮሞ ልጅ ቢጻፍ ኖሮ የቱን ያህል ዋጋ ሊኖረው ይችል አንደነበር መቆጨቱን ይፋ አድርጓል።

ከሁሉም የሚያሣዝነው ግን፣ የልብ ወለዱ መጽሐፍ የተዘጋጀው ሆን ተብሎ ኢትዮጵያን ለመበታተን በሻዕቢያ እና በወያኔ የተቀነባበረ ሤራ አካል መሆኑ በግልጽ እየታወቀ፣ ኢትዮጵያ ብትከፋፈል በመጀመሪያ ተጎጂ ከሚሆነው ከወላይታ ነገድ በሚወለደው በኃይለማርያም ደሣለኝ አመራር፣ በተስፋዬ ገብረአብ ልብ ወለድ መጽሐፍ መሪ ገጸ ባሕሪይ በ«አኖሌ» ስም በአርሲ ውስጥ ሐውልት እንዲሠራለት መደረጉ ነው። ሐውልቱ «የኦሮሚያን ባህል እና ታሪክ ለትውልድ ለማስተዋወቅ» በሚል ሽፋን በሥፋት በተንጣለለ የባህል ማዕከል እና ሙዚየም መካከል የቆመ ነው። በስተቀኝ ባለው ፎቶግራፍ እንደሚታየው፣ በተዘረጋ ቀኝ እጅ መዳፍ ማህል የተቆረጠ ጡት ጉች አለበት። ይህ ሐውልት የሚወክለውም በዐፄ ምኒልክ የአገር ግንባታ ወቅት ሠራዊታቸው «በኦሮሞ ሴቶች ላይ ፈጸሞታል» የሚባለውን የ«ጡት መቁረጥ ድርጊት» እንዲወክል ታስቦ መሆኑ ተገልጿል። በእርግጥ ይህ ሐውልት ዕውነትን የሚወክል ቢሆን ኖሮ ምንኛ ጥሩ በሆነ። ነገር ግን አንዳችም የታሪክ ዕውነትነት የሌለው መሆኑን ማሣያው፦ በመጀመሪያ ደረጃ «የቡርቃ ዝምታ» የተጻፈው ለፕሮፓጋንዳ ፍጆታ ታስቦ ነው። ሁለተኛ ተስፋዬ ገብረአብ ዕውቀቱን ከቤተሰቦቹ አገኝቷል እንዳይባል ትውልዱ ከኤርትራ ወደ ደብረዘይት በአፄ ኃይለሥላሤ የአገዛዝ ዘመን በሥራ ምክንያት ከመጡ የኤርትራ ተወላጆች እንደሆነ ይታወቃል። ሦስተኛ በትምህርት አገኘው እንዳይባል ፲፪ኛ ክፍልን እንኳን በወጉ ያጠናቀቀ አይደለም። አራተኛ በሥራ ዓለም ያካበተው ዕውቀት ነው እንዳይባል ዕድሜውም ሆነ ሌሎች ሁኔታዎች ለዚህ አያበቁትም። ስለዚህ የቡርቃ ዝምታን እንዲጽፍ ልብ ወለድ ኃሣቦችን የሰጡት የሻዕቢያ እና የወያኔ ሰዎች ስለመሆናቸው ከተስፋዬ ማንነት የምንረዳው ሃቅ ነው። የቡርቃ ዝምታ እንዲጻፍ ያደረጉ ሰዎች አብይ ግባቸው፣ ዐማራ እና ኦሮሞ ለዘለዓለም እንዳይገናኙ አድርጎ ኢትዮጵያን የማጥፋት ዓላማቸውን ማሳካት መሆኑ ግልጽ ነው። የሐውልቱ መገንባትም፣ በሐሰት የተገነባውን ኅሊናዊ ቅዠት ቁሳዊ መሠረት በመስጠት

የሁለቱን ነገድ አባሎች እንዳይይገናኙ አድርጎ ማፋታት ብቻ ሳይሆን ማጠፋፋት መሆኑ ሳይታለም የተፈታ ሃቅ ነው። ምክንያቱም ይህን ሐውልት የሚያይ ወጣቱ የኦሮሞ ልጅ ከማንም የዐማራ ልጅ ጎን ፈጽሞ አይቆምም። አለመቆም ብቻ ሳይሆን፣ ዐማራን አድኖ እንዲያጠፋ፣ የማይፈታ የቂም ቋጥሮ እንዲይዝ እና በቀልን እንዲወልድ የሚያደርግ እንደሆነ ለማንም የተሰወረ አይደለም። ይህም ቢሆን ሐውልቱ የሚወክለው የተስፋዬ ገብረአብን የምናብ ዓለም እንጂ፣ ዕውነቱን ባለመሆኑ ባህላቸውን እና ታሪካቸውን ጠንቅቀው የሚያውቁ የኦሮሞ ልጆች በዚህ እኩይ የትግሬ-ወያኔ ማባበያ ይደለላሉ ተብሎ አይገመትም። እንደዕውነቱ ከሆነ ጥንትም ቢሆን የወንድ ብልት መስለብ እና የሴት ጡት መቁረጥ የኦሮሞ እና የአንዳንድ የኢትዮጵያ ነገዶች ባህል እንጂ፣ የዐማራው ባህል አለመሆኑ የታወቀ ነው። ለዚህ ማስረጃ ካስፈለገ አሁንም በዘመናችን በጉጂ፣ በከረዩ፣ በአርሲ አካባቢዎች ይህ ባህል አለመተዉ ይታወቃል።

ዐማራው፣ ለአገር ዕድገት እና ለብልጽግና የሚበጀው፣ ያለፈውን ትቶ ወደፊት ማዬት፣ ክፉውን በበጎ አለመመለስ መሆኑን በመገንዘብ፣ በሌሎች የተፈጸሙበትን ግፎች ለልጆቹ ግቶ ባለማሳደጉ እንጂ፣ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ እንደ ዐማራው በሌሎች ነገዶች እና ጎሣዎች ልሂቃን በደል የተፈጸመበት የለም። ሆኖም በዕምነቱ፣ በባህሉ እና በአመለካከቱ «ጠላትህን ውደድ፣ ክፉን በክፉ አትቃወም፣ ክፉ ለሠራብህ ደግ መልስለት» በሚለው ኃይማኖታዊ ትምህርት የተገራ በመሆኑ፣ በማናቸው ነገድ እና ጎሣ ላይ ቂም ቋጥሮ በቀል አለመፈጸሙ እንደአላዋቂ አስቆጥሮት፣ ለተደጋጋሚ ጥቃት ዳርጎት እያየን ነው። የተስፋዬ ገብረአብ ልብወለድ እንደ ዕውነት ተቆጥሮ ዐማራን ለማጥፋት እንደመሣሪያ እንዲያገለግል ከተደረገ፣ ኦሮሞውም ለወደፊት ልዕልናው የሚበጀውን ሣይሆን፣ ሁልጊዜ ባልተፈጸመበት የልብ ወለድ ታሪክ ላይ ተመሥርቶ አገሩን ኢትዮጵያን እና ወገኑን በጠላትነት እንዲያይ ይገፋፋል። ይህ ደግሞ ለራሣቸው ለኦሮሞው ነገድ ተወላጆችም ሆነ ለኢትዮጵያ ሕዝብ ምንም አይጠቅምም። እንዲያውም በትክክለኛው አቅጣጫ ከተሄደ ዐማራውም በታሪኩ በተደጋጋሚ በደረሱበት ጭፍጨፋዎች እና ግፎች ላይ በመመርኮዝ በርካታ ሐውልቶችን ማሠራት ይችላል፣ አገሪቱም ሐውልት በሐውልት ትሆናለች። ለአብነት ያህል በዐማራው ላይ የተሠሩ ግፎችን እንይ፦

አንደኛ፦ ትውልዱን ከሶማሌ ነገድ የሚስበው አህመድ ኢብራሒም አል-ቃዚ (ግራኝ አህመድ) ከ፲፭፻፲፱ ጀምሮ በዘንተራ የጦር ግንባር እስከሞተበት ረቡዕ የካቲት ፳፯ ቀን ፲፭፻፴፭ ዓም ድረስ፣ ለ፲፯ ዓመታት ኢትዮጵያን በወረራ እሳት በለበለባት ወቅት፣ የጥቃቱ ዋነኛ ሰለባ የነበሩት ዐማራ እና የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ነበሩ። ግራኝ አህመድ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያንን በአሠቃቂ ሁኔታ አስጨፍጭፏል። በአምባ ግሼን ላይ ታሥረው የነበሩትን የዘመኑን የነጋሢ ዘሮች በሙሉ አርዶ ገድሏቸዋል። በሺህዎች የሚቆጠሩ አብያተ ክርቲያናትን የነበራቸውን ልዩ ልዩ ቅርስ እና ንብረት አስዘርፎ ሙሉ በሙሉ አቃጥሏቸዋልል። ይባስ ብሎም በርካታ ክርስቲያን ዐማሮችን በባርነት እየፈነገለ ወደ አረብ አገሮች፣ ቱርክ፣ ፋርስ (ኢራን)፣ ሕንድ፣ ፓኪስታን እና ኢንዶኔዥያ ሣይቀር ሸጧል። ከዚህም በተጨማሪ የፍራፍሬ ዛፎችን ሣይቀር ከሥራቸው እያስመነገለ አጥፍቷል።

ሁለተኛ፦ በጦርነት የማረኩትን የዐፄ ገላውዲዎስን አንገት የቆረጡት እና ሐረር ግንብ ላይ የሰቀሉት አደሬዎች ናቸው።

ሦስተኛ፦ ኦሮሞዎች ከ፲፭፻፶ዎቹ መጀመሪያ ጀምሮ ከሕንድ ውቅያኖስ ጠረፍ ተነስተው አሁን እስካሉበት የአገሪቱ ክፍሎች ድረስ የተስፋፉት ባለፉበት አገር ሁሉ ወተት እና ማር እያዘነቡ ሣይሆን፣ አልገዛም ብሎ የተዋጋቸውን ነባሩን ሕዝብ በጅምላ በመጨፍጨፍ፣

 

 

ሚስት ለማግባት የደረሰውንም በመስለብ፣ የሴቶችን ጡት እየቆረጡ፣ በአጠቃላይ የተወራሪውን ሕዝብ ማንነት በከፍተኛ ወታደራዊ ዘመቻዎች በመጨፍለቅ እንደሆነ ይታወቃል።

አራተኛ፦ በ፲፯፻፸ዎቹ በአገሪቱ ከነበሩት መሥፍኖች አንዱ የትግሬው ራስ ሥሁል ሚካኤል ነበር። ይህ መሥፍን በጎንደር ተቀምጦ ነገሥታቱን በአሻንጉሊትነት በማስቀመጥ እና በታሪካችን «ዘመነ-መሣፍንት» የሚባለውን አሣፋሪ የታሪክ ምዕራፍ በመክፈት ይታወቃል። በእርሱ የምሥፍንና ዘመን በአስተዳደሩ ያልተደሰተው ፋሲል የተባለ የጎጃም የጎበዝ አለቃ በአገዛዙ ላይ አመጸ። ሥሁል ያመጸውን ፋሲልን ለማስገበር በርካታ ሠራዊት አሰልፎ ወደ ጎጃም ዘመተ። በዘመቻውም ሥሁል ሚካኤል ቀንቶት ፋሲልን ድል ነሣ። ከድል በኋላ የሥሁል ሚካኤል ሠራዊት ጨዋቃ የተባለውን የፋሲል ተከታይ አርደው፣ ቆዳውን ስልቻ በማውጣት ጭድ ሞልተው፣ ለሥሁል ሚካኤል ግዳይ ጥለውለታል። ይህ በዚያን ዘመን በትግሬዎች አማካይነት በዐማሮች ላይ የተሠራ ግፍ ነው። ወደ ኋላ ማየት ካስፈለገ ይህም ሐውልት ያሻዋል።

አምሥተኛ፦ ዐፄ ዮሐንስ ፬ኛ የወሎን እስላም «ክርስትና ካልተነሳህ» ብለው ምላስ ቆርጠዋል፣ አፍንጫ ፎንነዋል፣ ከርስቱም ነቅለዋል።

ስድስተኛ፦ ዐፄ ዮሐንስ «ደርቡሽን እዋጋለሁ» ብለው ከትግራይ ከተነሱ በኋላ አስቀድመው የዘመቱት ወደ በደርቡሽ ላይ ሣይሆን በሚያሣዝን ሁኔታ በደርቡሽ በተቃጠለው በጎንደር፣ ከደርቡሽ ጋር በተዋጋው በጎጃም እና «የእስልምና ኃይማኖትህን ቀይር» ብለው ባስገደዱት በወሎ ሕዝብ ላይ ነበር። በተለይም በጎጃም ሕዝብ ላይ ልጅ አዋቂ ሣይለዩ ከሕፃን እስከ ሽማግሌ ሁሉንም በግፍ አስጨፍጭፈዋል። ይህንንም ተግባራቸውን አብረዋቸው በጦርነቱ ዘምተው የነበሩት ግብፃዊው ጳጳስ አቡነ ሉቃስ «ድርቡሽን እዋጋለሁ ብለህ መጥተህ፣ አንተ ራስህ በጎጃም ሕዝብ ላይ ድርቡሽ ሆንክበት» በማለት የግፍ ግድያውን ማውገዛቸው ይታወቃል። የጎጃም አስለቃሽም የግፉን አሰቃቂነት በመመልከት እንዲህ ብላ ማስለቀሷ ይታወሳል።

ጎጃም ተቃጠለ ዐባይ እስከ ዐባይ፤

ትግሬ ቅጠል ይዞ ሊያጠፋው ነዎይ፤

ሰባተኛ፦ በ፲፱፻፳፰ ዓም የጅማው ባላባት የአባ ጅፋር የልጅ ልጅ አባ ጆቢር (የኦነግ አመራር አባል የአባ ቢያ አባት)፣ ከፋሽስቱ ወራሪ ጣሊያን ጋር በማበር፣ የዐማራ አንገት እየቆረጠ ለሚያመጣለት ኦሮሞ ሁሉ ፴ ጠገራ ብር እንደሚከፍል አዋጅ አስነግሮ፣ አያሌ ዐማሮችን ማስጨፍጨፉ ይታወቃል። ከአባ ጆቢር ይልቅ ፋሽስቱ ግራዚያኒ ሰብአዊነት ተሰምቶት ግድያውን ማስቆሙ ታሪካችን ያረጋግጣል።

ስምንተኛ፦ በ፲፱፻፹፪ ዓም በአሶሳ ይኖሩ በነበሩት ዐማሮች ላይ የሻዕቢያ እና የኦነግ ታጣቂዎች በጣምራ በመዝመት ከ500 በላይ የሚሆኑትን ሰብስበው ቤት ውስጥ በመዝጋት በእሳት አቃጥለው እንደጨረሱዋቸው ይታወቃል።

ዘጠነኛ፦ ከ፲፱፻፹፬ እስከ ፲፱፻፹፮ ዓም በነበሩት ፫ ዓመታት ውስጥ ብቻ በበደኖ፣ በወተር፣ በአርባ ጉጉ፣ በአሰቦት ገዳም በሌሎችም የምሥራቅ ኢትዮጵያ ክፍሎች ዐማሮች ዐማራ በመሆናቸው ብቻ በዘራቸው እየተለቀሙ ከነሕይዎታቸው ወደ ገደል ተወርውረዋል፤ ታርደዋል፣ ነፍሰጡር እናቶች ሆዳቸው በሳንጃ ተሰንጥቆ ሽል ተሰልቧል፤ ሰዎች ቆዳቸው እንደ ፍየል ሙክት ተገፍፎ ስልቻ ወጥቷል።

አሥረኛ፦ በ፲፱፻፺፫ ዓም ምሥራቅ ወለጋ ውስጥ ለዘመናት ይኖሩ የነበሩ ከ፳ ሺ በላይ ዐማሮች «አገራችሁ አይደለም፣ ውጡ» ተብለው፣ ቤት ንብረታቸውን ተነጥቀው ተባርረዋል። በዚህ ዐማራን የማፈናቀል ሂደት ውስጥ ይታየው መሥፍን የተባለውን ኅዳር ፳፰ ቀን ፲፱፻፺፫ ዓም ከነከብቶቹ በእሳት አቃጥለው ገድለውታል። መልካሙ ውባለም የተባለውን ገድለው ምላሱን ቆርጠው ወስደዋል። አስረግደው ውቡ የተባለውን በጥይት ገድለው በሬሣው ላይ በአንገቱ፣ በወገቡና እና በእግሩ ላይ አንካሤ ቸክለውበታል። አባ በላይ የተባሉትን ማዬት የተሳናቸው አዛውንት ከገደሉ በኋላ «ዐማራ ዐማራ ነው» በማለት ሰልበዋቸዋል። የሁለት ዓመቱን ሕፃን ልጅ እናቱን ስለገደሉበት አባቱ አቶ አዲሱ እናት አልባ የሆነውን ልጁን ያለእናት ማደጉን ለመግለጽ ስሙን «ቀረብህ» ብሎታል። ። (ዝርዝር ታሪኩን ጦቢያ መጽሔት ቅጽ ፰ ቁጥር ፰ ፲፱፻፺፫ ዓም ዕትም ይመልከቱ)።

አሥራ አንደኛ፦ የወልቃይት፣ የጠገዴ፣ የጠለምት፣ የሰቲት እና የአርማጨሆ ዐማራ በጅምላ ተገድሎ ታስሮ እና ተፈናቅሎ፣ በአጽመ ርስቱ ላይ ትግሬ እንዲሠፍርበት ተደርጓል።

አሥራ ሁለተኛ፦ በምሥራቅ ኢትዮጵያ በጅጅጋ ከተማ ለዘመናት ይኖሩ የነበሩትን ዐማሮች «አገራችሁ አይደለም» ተብለው ኃብት ንብረታቸውን ተነጥቀው ተባርረዋል።

አሥራ ሦስተኛ፦ ከ፪ሺህ፬ ዓም ጀምሮ በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ በጉራ ፈርዳ ወረዳ ይኖሩ የነበሩትን ከ፸፰ ሺህ በላይ ዐማሮች «አገራችሁ አይደለም» ተብለው በግፍ ኃብት ንብረታቸውን ተነጥቀው ተባርረዋል፤ በአሰቃቂ ሁኔታም ብዙዎች ተገድለዋል።

አሥራ አራተኛ፦ ባለፈው ዓመት በ፪ሺህ፭ ዓም በአሶሳ እና በመተከል (ጎጃም) ይኖሩ የነበሩትን ከ፶ ሺህ በላይ ዐማሮችን «አገራችሁ አይደለም፣ ውጡ» ተብለው ቤት ንብረታቸውን ተነጥቀው ተባርረዋል። በማባረሩ ሂደት ውስጥም አቶ አሥራደ መቅጫ የተባለውን ዐማራ አርደው፣ ሰልበው እና የፊቱን ቆዳ ገፍፈው አስከሬኑን ጫካ ውስጥ ጥለውታል። አቶ ተሰማ ስዩምን በጥይት ደብድበው ገድለዋል። ሌሎች ፲፪ ሰዎችን ሠርተው እንዳይኖሩ አድርገው፣ ከሞት መልስ ቀጥቅጠው ደብድበዋቸዋል። ወላድ ሴቶች በመንገድ ላይ እንዲወልዱ በመገደዳቸው የእንግዴ ልጃቸውን ውሻ እንዲበላው ተደርጓል። እትብት መቁረጫ አጥተው በባልጩት እንዲቆርጡ ተገድደዋል።

አሥራ አምሥተኛ፦ ዘረኛው የትግሬ-ወያኔ አገዛዝ ዐማራውን ከምድረ ኢትዮጵያ ለማጥፋት በኤች አይ ቪ ቫይረስ የተበከለ ደም በመርፌ እየወጋ በሽታውን እያሰራጨ እንደሆነ የአደባባይ ሚስጢር ነው። በዚህም አጥፊ ጉዞው ከ፲፱፻፹፱ እስከ ፲፱፻፺፱ ዓም ድረስ

 

 

በነበሩት በ፲ ዓመታት ጊዜ ውስጥ ብቻ የዐማራው ቁጥር ከሌሎች ነገዶች በተለየ ሁኔታ በሁለት ሚሊዮን አምስት መቶ ሺህ እንዲቀንስ አድርጓል።

አሥራ ስድስተኛ፦ በተላላፊ በሽታ እና በወሊድ ቁጥጥር ሰበብ የዐማራውን ተወላጅ፣ ወንዱን የሚያኮላሽ፣ ሴቱን የሚያመክን መድኃኒት በመስጠት ከፍተኛ የሆነ የዘር ማጥፋት ወንጀል ይፈጸምበታል።

ከላይ ከተዘረዘሩት መካከል እኛ ባለንበት በ፳፩ኛው ክፍለ-ዘመን የተፈፀሙት እና የሚፈፀሙት በፍርድ ሂደት ዕምነት-ክህደት የሚጠየቅባቸው እንኳን አይደሉም። በጥቅሉ ሲታይ በዐማራው ነገድ ላይ በተከታታይ የዘር ማጥፋትና የዘር ማጽዳት ወንጀል ተፈጽሞበታል። እነዚህ ሁሉ፣ «ወደ ኋላ እንይ፣ ትውልዱን በቂም በቀል ስሜት ውስጥ ከትተን እስከ ዝንተ-ዓለሙ እንዳይገናኝ አድርገን ኢትዮጵያን እናፍርሳት» ብለን ካሰብንና ካመንን፣ ታላላቅ ሐውልቶች ማቆም ብቻ ሣይሆን ብዙ የደም መፋሰስ የሚያስከትሉ እንደሆነ ማንም ኅሊና ያለው ሰው ይገነዘበዋል። ከዚህ አንፃር የጥፋት መልዕክተኛውን የተስፋዬ ገብረአብን የልብ ወለድ መጽሐፍ የቅዠት ተረት ተረት፣ በገሃዱ ዓለም የተፈጸመ አስመስሎ «የአኖሌ እጅ» ላይ የተቆረጠ ጡት አስቀምጦ ሐውልት ማቆም፣ አተራማሾቹ የፈለጉትን ኢትዮጵያን የመናድ ተልዕኮአቸውን እንዲወጡ ከማድረግ ያለፈ ለኦሮሞ ሕዝብ የሚሰጠው አንዳችም ቁሳዊም ሆነ ኅሊናዊ ፋይዳ የለም። በትርምሱ ተጠቃሚ የሚሆኑትም የአናሳዎቹ የሻዕቢያ እና የትግሬ-ወያኔ ቡድኖች እና ተከታዮቻቸው ብቻ ናቸው። ለ፳፫ ዓመታት በሥልጣን ኮርቻ ተፈናጥጠው ለመቆየት የቻሉትም፣ በእነዚህ ሁለት ታላላቅ ነገዶች መካከል ባሠራጩት የጠላትነት ፕሮፓጋንዳ፣ ሆድና ጀርባ ሆነው እንዲተያዩ በማድረጋቸው እንደሆነ ግልፅ ነው።

ኢትዮጵያዊነትን፣ ብሔራዊ አንድነትን እና የአገራችንን ኅልውና ማስጠበቅ የሚቻለው ለሥልጣን እና ማዕከላዊ አስተዳድርን ለመመሥረት ሲባል የተደረጉትን ግብግቦች እና ግጭቶች፣ አልፎ አልፎም ጦርነቶች ያስከተሉትን ጥፋት፣ የተወሰኑ ነገድ አባሎች ብቻ እንዳደረጉት በመቁጠር፣ አልፎ ተርፎም የዚያን ነገድ አባሎች በጅምላ ለመበቀል በመነሣት አይደለም። ውሾች በአጥንት ይጣላሉ፤ ጅብ ሲመጣባቸው ግን ጠባቸውን ትተው በጅቡ ላይ ያብራሉ። የእስከዛሬዎቹ ኢትዮጵያውያን አባቶቻችን እና እናቶቻችንም ሲያደርጉ የኖሩት ይህንኑ ነበር። ኢትዮጵያ ከራሷ አልፋ የአፍሪቃ መመኪያ እስከመሆን የዘለቀችውም አባቶቻችን «የዘመድ ጥል፣ የሥጋ ትል» ብለው በየግል የደረሰባቸውን በደል በሠፊዋ ኢትዮጵያ ኅልውና ለድርድር የማያቀርቡ በመሆናቸው ነበር።

በአገራችን ብሔራዊ አንድነት ግንባታ ወቅት «ተከሰተው ነበር» የሚባሉ ችግሮች ሁሉ፣ በአድራጊ ግለሰቦች እና በአደራረግ ሁኔታ እንዲሁም በቦታ እና በጊዜ ከመለያየት ውጪ፣ በየትኛውም አገር የተከሰቱና ሁሉም አገሮች ያለፉባቸው የኅብረተሰብ ዕድገት ውጤቶች ናቸው። በዚያን ጊዜ ሠፊ መሬትና የፈላጭ ቆራጭነት ሥልጣን ከመፈለግ አኳያ አንዱ ነገድ ሌላውን ፈጽሞ ለማጥፋት የቃጣበት ወቅት የለም። እንዲያውም የጦርነቶቹ ባህርይ፣ «የተገዛ፣ አልገዛም» ግብግብ መገለጫ ስለነበር፣ በተመሣሣይ የነገድ አባሎች መካከል የነበረው የእርስ በእርስ ግጭት የበዛ ነበር። በዚህ ረገድ በእኛ አገር ዋነኞቹ ተፋላሚዎች «ከዘውድ እንወለዳለን» በሚሉት የመሣፍንት ወገኖች መካከል ስለነበር፣ ጦርነቱ ከነገድ ወርዶ በወንድማማቾች መካከል የተካሄደ ነበር። ይህም በመሆኑ በአገራችን የግራው አመለካከት በትውልዱ መሐል እስከተዘራበት እስከ ፲፱፻፷ዎቹ ድረስ አንድም ነገድ ሌላውን ነገድ በጠላትነት ፈርጆት አያውቅም ነበር። የ«አኖሌ የጡት ቆረጣ» ታሪክም የዚሁ የግራ-ዘመሙ ትውልድ የፈጠራ ታሪክ ውጤት ነው። የግራው አመለካከት ለእኛ አገር ቀርቶ ለበቀለበትም አገር የማይጠቅም ሆኖ፣ ተወግዞ ከተወገደ ከ፳ ዓመታት በላይ ተቆጥረዋል። ስለሆነም፣ ኢትዮጵያን የሚያጠፋ፣ ሕዝቡን ለመተሣሠብ እና ለአንድነት ሳይሆን ለቂምና ለቁርሾ የሚያነሣሣ ልብ ወለድ ድርሰትን በታሪክ ስም ማስቀመጥ፣ አልፎ ተርፎም ሐውልት መገንባት፣ ከጥቅሙ ይልቅ ዘለቄታዊ ጉዳቱ እንደሚያመዝን በስማቸው ለሚነገድባቸው የኦሮሞ ተወላጆች ግልፅ ሊሆንላቸው ይገባል። የኦሮሞ አባቶችም በስማቸው የሌላቸውን ጠላት የሚገዛላቸውን ይህን ሐውልት እንዲያወግዙ ይለመናሉ።

ይህ ካልሆነ ግን የዐማራ ተወላጅ ሁሉ እንዳለፉት ዘመናት «ለጋራ ጥቅም» እያለ «ሆድ ይፍጀው» ብሎ በዝምታ አይቀመጥም። እስከዛሬ ድረስ የዐማራው ወላጆች በኢትዮጵያዊነት ጥላ ሥር አብሮ ለመኖር ሲባል ለልጆቻቸው ሲያስጠኑ የኖሩት፣ የታሪካችንን ደግ ደጉን ክፍል እንጂ፣ ክፉ ክፉውን አይደለም። ሆኖም ዐማራውን የሚያጥላሉ «የቡርቃ ዝምታ» ዓይነት ጽሑፎች እና የአኖሌ ሐውልትን ዓይነት ቋሚ ሥራዎችን ማስፋፋት፣ ለዘመናት ሣይገለፅ የኖረውን ዕውነተኛ የኦሮሞዎችን ማንነት ግልጥልጥ አድርጎ እንዲያስተምር ይገፋፋሉ። ስለዚህ የአኖሌ ሐውልት መቆም እንደ ሶባስቶፖል መድፍ ወደ ኋላ ተተኩሶ ተኳሹን የሚያጠፋ ከመሆን ያለፈ ፋይዳ አይኖረውም፦ «ደባ ራሱን፣ ስለት ድጉሡን» ወይም በሌላ አገላለፅ «አሣ ጎርጓሪ ዘንዶ ያወጣል፣ የሰው ፈላጊ የራሱን ያጣል» ነውና!

 

በለሞረሽ ወገኔ ዐማራ ድርጅት ህዝባዊ

Source : http://moreshinfo.com/wp-content/uploads/2013/12/MWAO_V2No7_

 

Article Two

የትግሬ-እና-የኦሮሞ-ልሂቃን-ዐማራን-በጅምላ-ለመፍጀት-የቀየሱት-የተጠቂነት-ፖለቲካ-ሥልት.

Thu-23-Jan-2014

 

 እና ባልኖሩበት የታሪክ ዘመን፣ በተለያዩ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊም ሆነ ማኅበራዊ ጉዳዮች አስገዳጅነት የተፈጠሩ ግጭቶችን እና የተከሰቱ ክስተቶችን ለማብራራት የተጣመመ ትንታኔ በማቅረብ፣ ለራሣቸው የፖለቲካ ዓላማ ማሣኪያ አድርገው የሚጠቀሙበት ዘዴ ነው። እኒህ ልሂቃን በግጭቶቹ ወቅት ራሱም ጉዳት ደርሶበት፣ ነገር ግን የድል ባለቤት የሆነው አካል የወሰዳቸውን ዕርምጃዎች፣ ትክክለኞቹን ከሐሰት ፈጠራዎች ሣይለዩ፣ እንዲያውም ልብ ወለድ ድርሣኖችን በመጨማመር፣ «ይህ ተፈጸመብን፣ እንዲህ ተደረግን፣ ይህን ተቀማን፣ ይህ በደል ደረሰብን፣ እንዲህ ይሉናል፣ ወዘተርፈ» እያሉ ያልተባሉትን እንደተባለ በማራገብ፣ ያልተደረገውን እንደተደረገ በማቅረብ፣ «ተምኔታዊ ተጠቂነትን» እንደ ኃይል ማሰባሰቢያ ሥልት ይጠቀሙበታል። ይህ ዓይነቱ ዘዴ ለነገዳቸው አባሎች የሥነልቦና የበታችነትን፣ ተዋራጅነትን እና ተሸናፊነትን የሚያሸጋግር ከመሆኑም በላይ፣ ትውልዱ ትናንትን እንጂ ነገን እንዳያይ በመሸበብ፣ ለ«ተበደልኩ» ባዩም ሆነ «በዳይ» ለተባለው ወገን የወል መጠፋፊያ የሚሆን የበቀል ጎዳናን ይጠርጋል።

የዐማራው ነገድ በየዘመኑ በተለያዩ የውጪም ሆነ የአገር ውስጥ ኃይሎች ከፍተኛ የሆነ ግፍ እና በደል የተፈጸመበት መሆኑ ፀሐይ የሞቀው ሃቅ ነው። የዐማራው አባቶች ግን ምንጊዜም ቢሆን ለልጆቻቸው «የእነ እገሌ ነገድ/ጎሣ እንዲህ አደረጉን»፣ ወይም «እንዲህ ይሉናል» የሚል የሥነልቦና እና የሥነምግባር ስብራትን የሚፈጥሩ ትውፊቶችን ለልጆቻቸው አያስተላልፉም። በመሆኑም በተጠቃም ጊዜ ቢሆን ዐማራው በሥነልቦና እና ሥነምግባር ደረጃ በአጥቂዎቹ ላይ የበላይነቱን እንደያዘ እንዲቀጥል አድርጎታል። በዚህም የተነሣ በኢትዮጵያ ረጅም ታሪክ ውስጥ በተከሰቱ «የተገዛ አልገዝም፣ የገብር አልገብርም» ጦርነነቶች፣ ዐማራው በተለያዩ ነገዶች እና ጎሣዎች አያሌ ጥቃቶች እና በደሎች እንደደረሱበት ቢታወቅም፣ አንድም ጊዜ የተጠቂነት ፖለቲካን አራምዶ አያውቅም። የዐማራው ነገድ ታላቅነት የሚመነጨውም በአርቆ ተመልካቸነቱ ከዚህ «የተጠቂነት ፖለቲካ» ራሱን ያራቀ በመሆኑ ነው። በቆየው ትውፊት እንደሚነገረው፦ «ዐማራና ሠንበሌጥ አንድ ናቸው» ይባላል። ምክንያቱም ሠንበሌጥ ኃይለኛ ወዠቦ ዝናም ሲመጣ ለጥ ብሎ እንደሚያሳልፈው ሁሉ፣ ዐማራም ከዐቅሙ በላይ የሆነ ነገር ሲገጥመው አንገቱን ደፍቶ ያሣልፋል። እንዲሁም «የበቆሎ ሠብል እና ዐማራ መከራን ይቋቋማሉ። የበቆሎ ሠብል በቡቃያነቱ የሚያዝያን እና የግንቦትን ፀሐይ ጠውልጎ አሣልፎ፣ በክረምት ዝናም ለምልሞ፣ በጥቢ ወራት በመስከረም እና በጥቅምት እሸቱ እንደሚደርስ ሁሉ፣ ዐማራም የሚደርስበትን ማናቸውንም መከራ እና ስቃይ ተቋቁሞ በመጨረሻ የድል ባለቤት ይሆናል።» የሚሉት አባባሎች ዐማራ የዚህ የተጠቂነት ፖለቲካ ሰለባ አለመሆኑ ጉልህ ማሣያዎች ናቸው።

ዐማራው ለተጠቂነት ሥነልቦና ሰለባ ያልሆነባቸው ብዙ ምክንያቶች አሉ። ከባህላዊ ትውፊት እና ታሪካዊ መረጃዎች መገንዘብ እንደሚቻለው፣ ዐማራው ማግኘት እና ማጣትን፣ ማሸነፍ እና መሸነፍን፣ መግዛት እና መገዛትን ጠንቅቆ ያውቃል። ለዚህም የረዳው በዚች ዓለም ላይ ያሉ ሁሉም ነገሮች አላፊዎች እንደሆኑ፤ ቋሚዎቹ እና ፈራጆቹ ግን ታሪክ እና ሕዝብ ብቻ መሆናቸውን በኃይማኖታዊ ሥርዓቱ በሚገባ በመማሩ እንደሆነ ይታመናል። በመሆኑም «ዐማራ ገዛባቸው» በተባሉት ዘመናት እንኳን ልክ የዛሬው የትግሬ-ወያኔ ቡድን እንደሚያደርገው፣ በነገድ ፖለቲካ ላይ የተመሠረተ የኃብት ዘረፋ እና የሥልጣን ቅርምት አድርጎ አያውቅም። ዐማራው እንደ ትግሬ ልሂቃን የንብነት፣ እንዲሁም እንደ ኦሮሞ ልሂቃን የባሕር-ዛፍነት ባሕሪ የሌለው ስለሆነ፣ «ለብቻየ ልብላ እና ልጠቀም» ያለበት ወቅት የለም።

ንብ እና የትግሬ-ወያኔ አንድ ናቸው። ንብ ሩቅ አገር ተጉዛ፣ አበባ ቀስማ፣ ወደ ቀፎዋ ተመልሣ፣ ማር ትሠራለች። ሰው ንብ የሠራችውን ማር ለመቁረጥ ሲሞክር ተናድፋ ታባርረዋለች። የትግሬ-ወያኔም የኢትዮጵያውያንን ኃብት በሙሉ ከአገሪቱ አራቱ ማዕዘናት በመዝረፍ ወደ ትግራይ ያጓጉዛል። ትግራይ የገባ ንብረት ደግሞ የትግሬ ብቻ አንጡራ ኃብት ነው።

ዐማራው እንደ ኦነግ እና ኦሕዴድ የባሕርዛፍነት ጠባይ የለውም። በምድራችን ካሉት ራስ-ወዳድ ዕፅዋት መካከል ባሕርዛፍ አንዱ ነው። ባሕርዛፍ ከሥሩ እንኳን ሌላ ተክል፣ የራሱም ዘር ትንሽ ከዕድገቱ ጎተት ካለ አያሳድገውም፤ አቀጭጮ ያጠፋዋል እንጂ። ምንም እንኳን ኦነጎች የሻቢያ፣ ኦሕዴዶች ደግሞ የወያኔዎቹ ተላላኪዎች እና ትዕእዝ አስፈጻሚ ቢሆኑም፣ እንደ ባሕርዛፍ ከዘራቸው ውጪ ሌሎች ኢትዮጵያውያን በክልላቸው እንዲኖሩ አልፈቀዱም። «ኦሮሞያ ለኦሮሞዎች» በሚል የጭፍን ዘረኞች መፈክር በመመራት፣ ሌሎችን ኢትዮጵያውያን፣ በተለይም ዐማሮችን በጅምላ ጨፍጭፈዋል፣ አባርረዋል አሁንም ከዚህ ድርጊታቸው አልታቀቡም። ሆኖም እነርሱ «ኦሮሚያ» ብለው የሚጠሩት ግዛት፣ ከ፲፮ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን አጋማሽ ጀምሮ በወረራ የያዙት መሬት ሲሆን፣ ጥንተ ሥረ-መሠረቱ ግን የዐማራው፣ የሐዲያው፣ የከንባታው፣ የዛዩ፣ የጠምባሮው፣ የአላባው፣ የሲዳማው፣ የጉራጌው፣ የአርጎባው፣ የሺናሻው፣ የጋሞው፣ የዳውሮው፣ የአንፊሎው፣ የየሙ፣ ወዘተረፈ ርስት የነበረ መሆኑ ይታወቃል። አልፎ ተርፎም እንደ ጋፋት፣ እናርያ፣ ዳሞት፣ ገንዝ፣ ወጅ፣ ቢዛሞ፣ አንጎት፣ ቤተ-ዐማራ እና የመሣሠሉትን ነገዶችን እና ታላላቅ የግዛት ስሞችን የኦሮሞ ወራሪዎች ሙሉ በሙሉ እንዳጠፏቸው ታሪካዊ ሃቅ ነው።

ዐማራው በማኅበራዊ ግንኙነቱም ሆነ በፖለቲካ አቋሙ እንደ ዋርካ፣ ዝግባ፣ ሾላ ዛፎች ነው። እኒህ ዛፎች በሥራቸው በርካታ የቁጥቋጦ እና ዕፅዋት ዘሮች እንዲበቅሉ፣ እንዲያድጉ እና እንዲራቡ ያደርጋሉ። ለምሣሌም ያህል ለአገራችን ለኢትዮጵያ ዋነኛ የውጭ ምንዛሪ ማግኛ የሆነው «አረንጓዴው ወርቅ» በመባል የሚታወቀው ቡና አድጎ፣ ለፍሬ የሚበቃው፣ በነዚህ ዛፎች ጥላ ሥር ነው። የትግሬ እና የኦሮሞ ልሂቃን፣ ዐማራን በጅምላ ለመፍጀት የቀየሱት የተጠቂነት ፖለቲካ ሥልት

 

ከዚህም በተጨማሪ አጋሙ፣ ቀጋው፣ እንኮዩ፣ ጠንበለሉ፣ ኮሽሙ፣ ሐረጉ ወዘተርፈ በእነዚህ ዛፎች መከታነት እና ጥላነት ሥር ተንሠራፍተው ይራባሉ።

በአገራችን ታሪክ ዐማራው በዐማራነቱ ኢትዮጵያን ለብቻው ጠቅልሎ የገዛበት ወቅት ባይኖርም፣ በዐማራው ስም ኢትዮጵያ ተገዛች በተባሉባቸው ዘመናት እንኳን፣ አንዳች ኃብትም ሆነ ንብረት ተዘርፎ አሁን ወያኔ «የዐማራው ክልል» ብሎ ወደከለለው አካባቢ አልተጓጓዘም። የሌሎች ነገዶች እና ጎሣዎች አባሎችም «አገራችሁ አይደለምና ውጡ» የተባሉበት አጋጣሚ የለም። እንዲውም በተቃራኒው ከታሪክ የምንገነዘበው፣ ዳግማዊ አፄ ምኒልክ፦ እንደ ንጉሥ አባ-ጅፋር አባ-ጎሞል፣ ራስ ጎበና ዳጨ፣ ፊታውራሪ ኃብተጊዮርጊስ ዲነግዴ፣ ደጃዝማች ባልቻ ሣፎ፣ ደጃዝማች ገብረእግዚአብሔር (ኩምሣ) ሞረዳ፣ ደጃዝማች ጆቴ ቱሉ፣ ወዘተርፈ የመሰሉት ስመጥር የኦሮሞ የጦር መሪዎችን ወደ ከፍተኛው የሥልጣን ማማ ያወጡ መሆናቸውን ነው። ይህ ሁሉ የዐማራው ሥነልቦና የበላይነት ያለው እና የተጠቂነት ፖለቲካ ሰለባ ያለመሆኑ ውጤት ነው።

የተጠቂነት ስሜት የበታችነት ስሜት የሚወልደው አደገኛ እና ተወራራሽ የሥነልቡና በሽታ ነው። በዚህ ደዌ የተለከፉ ልሂቃን፣ ለነገዳቸው አባሎች በዓለም ላይ ያለው መልካም ነገር ሁሉ ቢደረግላቸው እንኳን፣ ዘወትር ከማማረር እና ከማሤር አይቆጠቡም። የበታችነት ስሜቱ ተላላፊ በሽታ የሚሆነውም፣ የነገዱ ልሂቃን የሆኑት የተጠቂነት ፖለቲካ አራማጆች፣ ነጋ ጠባ «እንዲህ ሆንን፣ እንዲህ ተባልን፣ እንዲህ ተደረግን» በማለት ተከታዩ ትውልዱ ወደፊት ሣይሆን ወደኋሊት እንዲያይ በማድረግ፣ ለበቀል እንዲነሣሣ ስለሚያደርጉት ነው። በዚህም ሁኔታ ተከታታይ ትውልዶች የበታችነት ስሜትን እንዲቀበሉ በመሣሪያነት በመጠቀም፣ የተጠቂነት ፖለቲካን ተሸካሚ የሆነ ማኅብረሰብን በመፍጠር፣ የዚያ ነገድ አባሎች ከዚህ ደዌ እንዳይፈወሱ ያደርጋሉ። ስለሆነም የተጠቂነት ፖለቲካ ማራመድ፣ ቂም እና ጥላቻን አርግዞ በቀልን የሚወልድ የአመለካከት ስብራት ነው። ይህ ደዌ ደግሞ በቀላሉ በሕክምና ሊፈወስ የማይችል ታላቅ ተላላፊ በሽታ በመሆኑ፣ አገራችን ኢትዮጵያ በዚህ ዓይነቱ የፖለቲካ አመለካከት አራማጆች ስትታመስ ትኖራለች።

የተጠቂነት ፖለቲካ የሚያራምዱ ሰዎች ትናንትን እንጂ፣ ነገን አሻግረው ማዬት የሚችሉ አይደሉም። ወደ ኋላ እንጂ፤ ወደ ፊት መመልከት የማይሹ ናቸው። በመሆኑም የእንቅስቃሴአቸው ዜማ በቀል ነው። በቀል ደግሞ ጥፋት ነው። ያለፈውን፣ እነርሱ በደል ነው ያሉትን፣ በሌሎች ላይ ለመፈጸም መዘጋጀት ነው። ያውም ከጉዳዩ ጋር ተያያዥነት በሌላቸው ሰዎች ላይ! በደል በደልን እንደሚወልድ ካለመገንዘባቸውም ሌላ፣በዳያችን ነው ያሉት አካል መልሶ ያኑ በደል ሊፈጽም የማይችልበት ምንም ዓይነት ማረጋገጫ ሳይኖራቸውና ያ ዓይነት ጥቃት ተመልሶ በእነርሱ ላይ ሊፈጸም እንደማይችል የሚተማመኑበት ዘዴ ሳይኖራቸው፣ ለበቀል ከበሮ ይመታሉ። በዚያም ቤት እሳት እንዳለ ይዘነጋሉ። የተጠቂነት ፖለቲካ ሰለባ መሆን በለቅሶ፣ በዋይታና ሰዎች በፈጠሩት የፈጠራ ድርሰት ማመንን የግድ ስለሚል፣ባለቀሱና እንዲሆኖ ፤እንዲህ ተደርጎ ያላቸውን ሁሉ ዕውነት አድርገው በመቀበል ተከታይ ትውልዳቸው ያኑ የተጠቂነት ፖለቲካን እንዲያራምድ ዉሸትንና ልብ ወለድ ድርሳኖችን በገፍ ያቀርባሉ። ይህም ትውልዱ መቻቻልን እና አብሮነትን እንዲጠላ እንዲሁም መነጠልን ብቸኛ መንገድ አድርጎ እንዲነጉድ በማድረግ ከማኅበረሰብ ዕደገት ተፃራሪ በሆነ አቅጣጫ እንዲጓዝ ያደርጉታል። ትርፉም ጥፋት፣ አመድ እና ፀፀት ይሆናል። ከኤርትራ መገንጠል የምንማረው ይህን ነው።

በኢትዮጵያ የፖለቲካ ታሪክ ውስጥ አያሌ የተጠቂነት ፖለቲካ አራማጅ የሆኑ ልሂቃን ነበሩ፣ አሉም። በእኒህ ልሂቃን ግፊት የተነሣ የነገዳቸውን መጠሪያ ስም እስከማስቀየር መድረሳቸውን ስናስተውል፣ አሁንም ለትውልዳቸው በማስተላለፍ ላይ ያሉት ትምህርት በተጠቂነት ፖለቲካ የተቃኘ መሆኑን አለመገንዘባቸውን ያመለክታል። ሆኖም ለሌላው ወገን እነርሱ በነባሩ ስማቸው ተጠሩ ወይም «በዚህ ስም ጥሩን» ባሉት ተጠሩ፣ ነገሩ አቅማዳ ቀልቀሎ-ቀልቀሎ አቅማዳ ከመሆን ያለፈ ትርጉም አይኖረውም። የስም ለውጡ ያስፈለገበት ዋናው ምክንያት «በዚያ ስም እንዲህ ተብለናል» ከሚለው ለመሸሽ በመሆኑ፣ ሽሽቱ የበለጠ ጥያቄን በማስነሣት፣ የጥንቱን ማንነት በምርምር የበለጠ እንዲታወቅ ከማድረግ የዘለለ ጥቅም ያመጣል አይባልም። በመሆኑም የነገድ መጠሪያ ስም መቀየሩ የበታችነት ስሜት መኖሩን ያረጋግጣል እንጂ፣ የበላይነትን ስሜት ያጎንጽፋል ተብሎ አይጠበቅም። በአጠቃላይ አነጋገር፣ የስም መጠሪያ ለውጡ የማንንት ቀውስ የፈጠረው የተጠቂነት ፖለቲካ ውጤት ከመሆን አያልፍም።

ባለፈው ዓመት በ፪ሺህ፮ ዓ.ም. ማገባደጃ፣ አርሲ ውስጥ የኦሮሚያ ባህል ማዕከል ተብሎ በተገነባ ቅጥር ግቢ ውስጥ፣ «አኖሌ ሠማዕታት» የተሰኘ ሐውልት ቆሟል። ሐውልቱን ያስገነባው የትግሬ-ወያኔ አገዛዝ ነው። ሐውልቱ ወደላይ በተዘረጋ የቀኝ እጅ መዳፍ መሐል የተቆረጠ ጡት ጉች ያለበት ነው። ይህም ሐውልት እንዲወክል የተፈለገው፣ በዳግማዊ አፄ ምኒልክ የአገር ግንባታ ወቅት በ«ገብር፥ አልገብርም» ሽኩቻ ምክንያት በተካሄደው ጦርነት፣ የዳግማዊ አፄ ምኒልክ ሠራዊት «በአርሲ ኦሮሞ ሴቶች ላይ አደረሰ» የሚሉትን ጉዳት ለመዘከር እንደሆነ የሐውልቱ ባለቤቶች ገልጸዋል። አኖሌ፣ ተስፋዬ ገብረአብ «የቡርቃ ዝምታ» በሚል ርዕስ ባሳተመው ልብወለድ መጽሐፍ ውስ ዋና ገጸ-ባሕርይ ነው። መጽሐፉን ያነበቡ ሰዎች፣ በዕውኑ ዓለም «ይህ ሰው ሌንጮ ለታ» ነው የሚሉ አሉ። እርግጠኛው የአኖሌ ገጸ-ባሕርይ ማንን እንደሚወክል የሚያውቁት የልብወለድ ታሪኩ ጠንሣሾች የሆኑት የወያኔ እና የሻዕቢያ ሰዎች ብቻ ናቸው። ይህ ልብወለድ መጽሐፍ ዐማራን እና ኦሮሞን እስከ ወዲያኛው እንዳይገኛኑ በማድረግ፣ ኢትዮጵያን እና ኢትዮጵያዊነትን ለማጥፋት ታጥቀው በተነሱት በሻዕቢያ እና በወያኔ የተቀነባበረ እንደሆነ ያነበቡት ሁሉ የሚስማሙበት ጉዳይ ነው። ነገሩ ያልገባቸው እና የተጠቂነት ፖለቲካ አራማጅ የሆኑት የኦነግ እና የኦሕዴድ ጀሌዎችም «ለካ ይኸን ያህል ተበድለን ኖሯል» በሚል ስሜት፣ ልብወለዱን ገሃድ፣ ውሸቱን ዕውነት በማድረግ፣ የተሸናፊነት እና የተጠቂነትን ሥነልቦና በአሁኑ የኦሮሞ ትውልድ ላይ ለመጫን ቋሚ የመልዕክት ማስተላለፊያ ሐውልት ሠርተው ስናይ፣ የዘመናችን የኦሮሞ ልሂቃንን የቱን ያህል ለተጠቂነትና ለተሸናፊነት ሥነልቦና እንደተጋለጡ እናያለን።

በትክክለኛው አቅጣጫ ከታዬ፦ በሐውልቱ ሊተላለፍ የተፈለገው መልዕክት የሚወክለው የዐማራውን የጦርነት ባህል ሣይሆን የኦሮሞ ወራሪዎችን ታሪካዊ ድርጊቶች ነው። ዛሬ ሳይቀር ብልት መስለብና ጡት መቁረጥ ተዘውትሮ የሚታየው በኦሮሞው ማኅበረሰብ እንጂ፣ በየዐማራው አለመሆኑን ትውልዱ በየዕለቱ የኑሮ ገጠመኙ የሚያየው ስለሆነ፣ ማንም ቢሆን እንዲህ ያላው ሥራ የራሱ የኦሮሞ እንጂ፣ የዐማራው ነው ብሎ ይቀበለዋል ለማለት አይቻልም። ጡት የመቁረጥ እና ብልት የመስለብ የወራሪነት ባህል፣ የትግሬ እና የኦሮሞ ልሂቃን፣ ዐማራን በጅምላ ለመፍጀት የቀየሱት የተጠቂነት ፖለቲካ ሥልት

 

በዐማራው የታሪክ እና የባህል ትውፊት መኖራቸውን የሚያሳዩ መረጃዎች ሊያቀርብ የሚችል ሰው ፈጽሞ የለም። ትናንት «ጋላ» ይባል የነበረው፣ ዛሬ ኦሮሞ በመባሉ ብቻ «የዚህ ባህል ባለቤት አይደለም» ካልተባለ በስተቀር፣ ሰለባ እና ጡት መቁረጥ ያለአንዳች ጥርጥር የኦሮሞ ባህል ነው። አንድ የኦሮሞ ወጣት የወደዳትን ሴት ለማግባት፣ ሰለባ መጣል ግዴታው እንደነበር ይታወቃል። ዛሬም ድረስ ይህ ድርጊት በኦሮሞ ማኅበረሰብ ተወላጆች አማካይነት ከእነርሱ ነገድ ወጪ በሆኑ ወንዶች ላይ ይፈጸማል። ይህን የሚያውቁ፣ በተግባርም ያከናውኑ የኦሮሞ ሰዎች ባሉበት እና ሰለባ ከኦሮሞ ባህል ውስጥ ዓይነተኛው መሆኑ በግልጽ በሚታወቅበት ሁኔታ፣ « የእምዬን እከክ በአብዬ ልክክ» እንዲሉ፣ ሰለባን እና ጡት ቆረጣን ወደ ዐማራ ማዞር፣ ራስን ካለማወቅና ራስን ሆኖ ካለመገኘት ሌላ የትውልዱን የማመዛዘን ችሎታ ዝቅ አድርጎ መመልከት ከመሆን ውጭ ሌላ ትርፍ ያመጣል ተብሎ አይጠበቅም። ትርፍ ያመጣል ከተባለም ትውልዱን ለበቀል ማነሳሳት እና የመጠፋፋትን ከበሮ መደለቅ ይሆናል። ይህ ደግሞ ለወንጃዮቹም ለኦሮሞ ልሂቃን አይበጃቸውም። ለሁሉም የሚበጀው፣ ወደኋላ ማየትን ትቶ ወደፊት በመመልከት፣ የጋራ ቤታችን የሆነችውን ኢትዮጵያን እንዴት እንገንባ? በኢትዮጵያውያን መካከል መቻቻልን እና በሰላማዊ ሁኔታ አብሮ መኖርን እንዴት እናስፍን? በሚሉት ዙሪያ መመካከሩ ነው። ይህ ካልሆነ ግን ዐማራውም የሚያነሣቸው እጅግ መሠረታዊ ጉዳዮች ይኖሩታል።

በነባራዊ ዓለም የሌለ እና ያልነበረ፣ የተስፋዬ ገብረአብ የልብወለድ ድርሰት ውጤት የሆነው የአኖሌ ሐውልት የቆመበት ቦታ እኮ፣ እስከ ፲፮ኛው መቶ ክፍለዘመን አጋማሽ ድረስ የሐዲያዎች እና የከንባታዎች መኖሪያ የነበረ ነው። ዛሬ ኦሮሞው ከደቡብ እስከ ሰሜን፣ ከምዕራብ እስከ ምሥራቅ ተንሰራፍቶ የሚገኝበትን ቦታ የያዘው በወረራ ነው። ኦሮሞው ሲወርር ደግሞ የወረረውን ሕዝብ በጅምላ እየገደለ፣ የማረካቸውን ወንዶች ብልት እየሰለበ የሴቶችን ጡት እየቆረጠ እንደሆነ በታሪክ የተረጋገጠ ሃቅ ነው። ዛሬ የኦሮሞው ቁጥር ከሌሎች የኢትዮጵያ ነገዶች በአንፃራዊ ሁኔታ በልጦ የመገኘቱ ሚስጢርም ሌላ ምንም ሳይሆን፣ ከ፲፮ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን አጋማሽ ጀምሮ ባደረጉት የመስፋፋት ወረራ ወቅት፣ ከግራኝ አህመድ ጭፍጨፋ የተረፈውን ኢትዮጵያዊ እነርሱም በተራቸው በጅምላ በመፍጀታቸው እና በመስለባቸው የተነሣ ነው። ይህ ታሪካዊ ሃቅ ነው። ሆኖም ነገሩ «ብጥለው ገለበጠኝ» ነውና፣ በኦሮሞው ወረራ የተጎዳው ሌላው ኢትዮጵያዊ ሆኖ ሳለ፣ የተጠቂነት ሥነልቦና ስለሌለው ብቻ «ይህ ግፍ በኦሮሞዎች ተፈጸመብን» ባለማለቱ፣ ጉዳት አድራጊዎቹ ኦሮሞዎች እንደ ተበዳይ ሐውልት መሥራታቸው እጅግ የሚያስገርም ነው።

መቼም የአኖሌን መታሠቢያ ሐውልት በማቆም የኦሮሞ ሕዝብ የሚጠቀመው አንዳችም ቁሣዊ ጥቅም አለ አይባልም። ስለሆነም በዚህ የልብወለድ የፈጠራ ሥራ ተመርኩዞ በቆመው ሐውልት የሚጠቀሙት የኢትዮጵያ ጠላቶች ብቻ ናቸው። ምክንያቱም የኢትዮጵያውያንን አንድነት ንደውበታል። በድርጊታቸውም ኢትዮጵያ ውስጥ ከፍተኛ የሕዝብ ቁጥር ያላቸውን የዐማራን እና የኦሮሞን ነገዶች እንዳይገናኙ የሚያደርግ ጥልቅ ጉድጓድ ቆፍረዋል። ሁለቱንም ለዝንተ-ዓለም በአጥፊና በጠፊነት እንዲቆሙ አድርገዋል። እንዲህ ያለው የዐማራ-ኦሮሞ መናቆር፣ ከአናሣው የትግሬ ነገድ የበቀሉት የትግሬ-ወያኔዎች የኢትዮጵያን ሕዝብ ላለፉት ፳፫ ዓመታት ቀጥቅጠው እንዲገዙ የተመቻቸ ዕድል እንደሰጣቸው ሁሉ፣ ለወደፊትም ላልተወሰኑ ዓመታት አገዛዙ እንዲቀጥል በሩን ወለል አድርጎ ይከፍትላቸዋል። ሆኖም ሠሞኑን በተለያዩ የሕዝብ መገናኛ ዘዴዎች እንደተገለፀው፣ በአሶሳ፣ በበደኖ፣ በአሰቦት ገዳም፣ በወተር፣ በአርባጉጉ እና በሌሎችም ሥፍራዎች ይኖሩ በነበሩ የዐማራ ተወላጆች ላይ የጅምላ ጭፍጨፋ ዋና አስፈፃሚ የነበረው ሌንጮ ለታ እና ጓደኞቹ ወደ ኢትዮጵያ ሊገቡ (የገቡ) መሆኑ ይሠማል። ሌንጮ ለታ እና ሌሎችም የኦነግ አመራር ጓደኞቹ፣ ትላንትም ሆነ ዛሬ የሻቢያ እና የወያኔ ዓላማ አስፈፃሚዎች መሆናቸውን አገር ያወቀው፣ ፀሐይ የሞቀው ጉዳይ ነው። ስለዚህ የእነ ሌንጮ ዳግም ወደ ወያኔ መጠጋት ተልዕኮ ሌላ ሣይሆን ቀደም ብለው የጀመሩትን አስፀያፊ የዐማራ የጅምላ ጭፍጨፋቸውን ለመቀጠል እንደሆነ ማንም ኅሊና ያለው ሰው ይገነዘበዋል። እኒህ ሁሉ ድርጊቶች የሚከናወኑት፣ የዐማራውን ነገድ ሆን ብሎ ከምድረ-ገፅ ለማጥፋት ስለሆነ ዐማራው ከያዘው የቀን ሠመመን ሊነቃ ይገባል። ዐማራው የሥነልቦና የበላይነቱን ጠብቆ፣ እንደትግሬ እና ኦሮሞ ልሂቃን «የተጠቃን» ሥነልቦና ሰለባ ሣይሆን፣ ሊያጠፉት የተሰለፉትን «አውቀንባችኋል» ማለት እንዲችል የአኖሌ ሐውልት ጥሪ እያቀረበለት መሆኑን አስተውሎ፣ ከወዲሁ ሁለንተናዊ ዝግጅት ሊያደርግ ይገባዋል። በዚህ ረገድ የዐማራው ምሁራን ፊታውራሪዎች ሆነው፣ የአሁኑን እና ተከታዩን የዐማራ ትውልድ ከፈጽሞ ጥፋት የመታደግ ግዴታ አለባቸው። ምንጊዜም ቢሆን የአኖሌ ሐውልት የተገነባው ዐማራውን ለማጥፋት ለተጀመረው አዲስ ዙር የጅምላ ጭፍጨፋ ዘመቻ የጥሪ ደወል መሆኑን ዐማራው ሊጠራጠር አይገባም።

በለሞረሽ ወገኔ ዐማራ ድርጅት ህዝባዊ

Source: http://moreshinfo.com/wp-content/uploads/2014/01/MWAO_V2No8_  

 

                                                              Copyright ©2008 GPO/OPC Allrights Reserved